صفحه اصلیپروندهگشت و گذارطلاب جوانسیره برزگانخشت اولارتباط با سردبیردرباره مانظر سنجی چند رسانه ای
   

جدیدترین مطالب

پربازدیدترین مطالب

جدیدترین هاپربازدیدها



سیره بزرگان, سیره بزرگان    شماره خبر: ٣٣٨٦٧٩     ٠٠:٢٢ - 1393/01/07     ارسال به دوستان       نسخه چاپي


  

  گفتگویی کوتاه با آیت‌الله محمد شاه‌آبادی فرزند آیت‌الله میرزا محمدعلی شاه‌آبادی 


  در این گفتگو به طور اجمال به مباحثی همچون وجه تمایز کتاب رشحات البحار، رجعت، فطرت عشقی و ... از آثار آیت‌الله شاه آبادی پرداخته شده است. 

 

اشاره

آیت‌الله محمد شاه آبادی متولد 1305 می‌باشد. ایشان در سال 1320 در شهر تهران وارد حوزه شد و پس از گذراندن دروس مقدماتی، شرح لمعه، معالم و قوانین، سطح عالی حوزه را نزد بزرگانی مثل آیت‌الله سید عباس آیت‌الله زاده و آیت‌الله شیخ محمد تقی آملی به پایان رسانید. ایشان فلسفه و عرفان را نزد پدر و آیت الله شیخ مهدی مازندرانی آموخت و پس از فوت پدر به قم مهاجرت کرد. ایشان 12 سال از درس خارج آیت‌الله بروجردی و 12 سال از درس خارج آیت الله اراکی استفاده کرده و همچنین از محضر امام خمینی، آیت‌الله گلپایگانی، آیت‌الله محقق داماد و آیت‌الله شریعتمداری بهره برده است. او از سال 1340 تاکنون در قم مشغول به تدریس خارج فقه و اصول و فلسفه و عرفان و اخلاق می‌باشد. تالیفات منتشر شدۀ ایشان رشحات الاخلاق 2 جلد، رشحات المعارف فی التوحید، رشحات الحکمه (2 جلد، تعلیقات بر اسفار)، رشحات العرفان (3 جلد تعلیقات بر مصباح الانس).

 

رهنامه: وجه تمایز کتاب رشحات‌البحار با کتاب‌های دیگر عرفانی در چیست؟

کتاب رشحات‌البحار سه مسئله دارد. یکی مسئله اتحاد حقیقت ولایت مطلقه با علم به ذات باری تعالی. دوم، صفات باری تعالی، از نظر صفات فعلیه با سلسله محمدیه (صلوات الله علیه) و سوم، رجعت عترت بر امت است و رجعت امت بر عترت.

رهنامه: بحث رجعت را مرحوم آقای شاه‌آبادی به شکل خاصی مطرح کردند؟

بله، مفصل بحث کردند. هم عرفانی بحث کردند و هم فلسفی. بعد مسئله فطریات است. ده فطرت است که همه جزئیات آن را ذکر نکرده‌اند. فطریات ده‌گانه در کتاب رشحات‌البحار است.

رهنامه: راجع به فطرت عشقی که آقای شاه‌آبادی مطرح کردند، یک مقدار توضیح می‌دهید؟

انسان بماهو انسان عاشق کمال و جمال صرف است. هر انسانی این‌طوری است؛ یعنی انسان بدون این عشق، انسان نیست و این عشق، اثبات می‌کند که در جهان هستی، کمال مطلق و جمال مطلق وجود دارد و آن معشوق کامل، موجود است و او ذات باری تعالی است.

رهنامه: آیا ابن عربی این را مطرح نکرده است؟

نه، ابن عربی به این شکل مطرح نکرده است. این شکل مخصوص ایشان است. فطرت عاشقی مال ایشان است.

رهنامه: در بین عرفای معاصر، مرحوم آقای شاه‌آبادی به آثار ابن عربی تسلط ویژه‌ای داشتند. شما این را قبول دارید؟

بله. البته.

رهنامه: پس چطور شده است که از ایشان اسمی نیست؟ ظاهراً کسانی مثل مرحوم قاضی و علامه طباطبایی این‌قدر به آثار ابن عربی مسلط نبودند، اما بیشتر از مرحوم آقای شاه‌آبادی مطرح هستند.

در بحث‌های عرفانی ایشان، همه‌ مطالب مطرح شده، اما کتاب‌ها و آثار از بین رفته است.

رهنامه: چطور شده که این آثار از بین رفته است؟

تمام نوشته‌های مرحوم والد، پیش آیت‌الله خمینی بود. پنجاه جلد کتاب پیش ایشان بود. وقتی ساواک کتابخانه‌ ایشان را برد، تمام آن کتاب‌ها مفقود شد. کتاب‌ها خطی بود. گذاشته بودیم وقتی ایشان قدرت پیدا کرد، چاپ کند.نمی‌دانیم کجا بردند؛ آمریکا بردند، انگلستان بردند، آتش زدند، دفنش کردند. در آن کتاب‌ها، همه اینهایی که شما می‌خواهید، هست. نظریات ابن عربی، همه آنجاست.

رهنامه: غیر از مفقود شدن آثار که در شناخت نظریات عرفانی مرحوم شاه‌آبادی تأثیر گذاشته، ایشان فقیه بزرگی هم بودند. برخی که شاگرد فقه و اصول ایشان بودند، مثل میرزا هاشم آملی، ایشان را بیشتر در فقه و اصول ستایش می‌کردند. آیا این وجهه‌ فقهی و اصولی، بر وجهه‌ عرفانی آقای شاه‌آبادی، سایه نیانداخته؟

خصوصیات جداست. فلسفه‌شان از فقه‌شان جداست. عرفانشان از فقه‌شان جداست. کلام‌شان از فقه‌شان جداست. سیر تکاملی‌شان در معارف از فقه‌شان جداست. بله، فقیه برجسته‌ای هم بودند، منتها در جای خود، در محل خود.

رهنامه: ایشان چون فقیه بزرگی بودند، چارچوب دین را بهتر می‌شناختند. آیا این تأثیری در کشفیات عرفانی ایشان داشته؟

کشف و شهود مال عالم طبیعت و احکام مربوط به طبیعت است. احکام مربوط به بدن شماست. ربطی به معارف عقلیه ندارد. ما عقلیاتی داریم، و قلبیاتی داریم. اعمال جوارحی مربوط به فقه است. ربطی به عالم بالا ندارد. اما درصورتی‌ که متخصص در فقه باشد، تأثیر دارد. ایشان در فقاهت فوق‌العاده بودند، اما بیشتر بحث‌هایشان عرفانی و فلسفی بود.

 


خروج