صفحه اصلیپروندهگشت و گذارطلاب جوانسیره برزگانخشت اولارتباط با سردبیردرباره مانظر سنجی چند رسانه ای
   

جدیدترین مطالب

پربازدیدترین مطالب

جدیدترین هاپربازدیدها



شماره 1, گفت و شنود, کندو کاو, گشت و گذار, با نخبگان جوان, روانشناسی پژوهش, حسن ختام, سیره بزرگان    شماره خبر: ٣٢٦٨٢٧     ٢٠:١١ - 1392/06/19     ارسال به دوستان       نسخه چاپي


  

  رهنامه همان خشت است 


  رهنامه همان خشت است 

 

رهنامه همان خشت است

روزی نو در راه

در پایان سال تحصیلی گذشته، زمزمه تغییر اسم نشریه به گوش رسید. در ماه‌های بعد این مطالبه جدی‌تر شد. این امر از سوی متولیان مجله، به مصلحت دانسته نشد. زیرا به اذعان کارشناسان تغییر اسم یک مجله، آن هم پس از چهارده شماره، به دلائل عدیده‌ای حرفه‌ای نیست.

نام یک مجله، جزیی از هویت آن است، یک نشریه با اسم خود به تدریج اعتماد مخاطبان خود را جلب می‌کند، با محتوا گره می‌خورد از این پس این نام است که تعلق خاطری در بین خوانندگان فراهم می‌آورد. نشریه با اسم جدید، برای ایجاد این‌گونه ارتباط با مخاطبان و برقراری چنین انس بصری با آنان، نیاز به زمانی مدید و صرف هزینه‌های قابل توجه دارد.

علاوه بر آسیب‌های مترتب بر این تغییر، با توجه به مجموعه مشاوره‌های ادبی، هنری و روانشناختی و همچنین برآیند بازخوردهایی که از مخاطبان طی این چند سال به دست آمده «خشت اول» زیبا، دارای توجیه کافی و متناسب با مأموریت‌های نشریه تلقی شده است.

«خشت اول» با الهام از مفهوم شعری که از آن برگرفته شده است در قالب صنعت ادبی «حل» در معنایی مقابل خود به کار گرفته شده است. به عبارت دیگر «خشت اولی‌ها» معتقدند سرنوشت علمی آینده حوزه‌ها، وابسته به وضعیت علمی امروز مدارس و طلاب جوان است. طلاب جوان در آغاز راه، نیاز مبرم به رسیدگی بزرگان و مجریان حوزه دارند. باید به کمک آنان شتافت و بینش‌ها، نگرش‌ها و باورهایشان را ارتقاء داد. تا بنای حوزه‌های علمیه با نشاط و تحرک آنان به تعالی بیش از پیش رسیده و این بنا تا ثریای ظهور سر کشد. در حقیقت این اسم، تحذیری است از اینکه مبادا به این سرمایه توجه کافی نشود و ترغیبی است برای این سرمایه‌گذاری و آینده‌نگری. این تحذیر و ترغیب پیام مستمری است که در این نام نهفته است و همین امر نیز کمابیش در میان مخاطبان جوان نشریه، تلقی می‌شود.

متأسفانه و یا خوشبختانه ابلاغ ضروری بودن تغییر اسم از سوی مسؤولان حوزه گرمای این گفتمان را در قالبی جدید طلب کرد. بهر حال این مسأله برای دوستانتان در نشریه، با توجه به تغییر رویکرد محتوایی مجله، نوید آغاز دوره جدید انتشار «خشت اوّل» تلقی شد. گویی دوباره مثل هشت سال پیش بسم الله باید گفت و فرصتها را مغتنم شمرد و تجربه‌ای جدید را آغاز کرد. گویی روز از نو.

1. خشت اول چون نهد معمار کج                 تا ثریا می‌رود دیوار کج، منبع: ؟

مسیر طلبگی که همان راه نیل به قله‌های اجتهاد و تهذیب است برای آنان به روشنی ترسیم کرد.

در این سیر از آنان دستگیری کرد و تشویق و ترغیبشان کرد.

2. طلاب جوان، ناخدایان سرنوشت حوزه‌های فردا

پس از به انجام رساندن بررسی‌ها و اخذ مشاوره‌های لازم، از بین اسامی پیشنهادی، «رهنامه پژوهش» انتخاب شد. «رهنامه» واژه‌ای فارسی و ریشه‌دار است. مطابق فرهنگ مرحوم دهخدا و رهنامه کتابی است که کشتی‌بانان به دست می‌گرفتند و خشکی را از غیر آن تشخیص می‌دادند و کشتی را هدایت می‌کردند[1]. یعنی «کتاب راه»، «نقشه راه». این کلمه در اشعار شعرای بزرگ نیز به کار رفته است.

نشریه بر این باور است که مسیر رسیدن به اجتهاد و تولید دانش دینی، راهی پرفراز و نشیب است. طی این مرحله بی‌همرهی خضر، ممکن و یا منتج نیست. بنابراین به منظور رشد و تعالی علمی طلاب جوان «رهنامه» مأموریت خود را تنقیح این مسیر و عرصه مباحثی می‌داند که طی این راه را هموار کند.

3. خشت اوّل منشورات طلاب حوزه‌های علمیه

گرچه «خشت اوّل» ما برچیده شد اما خرسندیم که «خشت اوّل»، تجربه‌ای موفق در تأسیس و راه‌اندازی منشورات علمی فرهنگ‌ساز در حوزه مباحث علمی ـ پژوهشی طلاب جوان شده است. در حقیقت با شروع دوره جدید این نشریه و در کنار آن، نسل جدیدی از نشریات حوزه‌های علمیه متولد شده‌اند. نشریه علمی طلاب جوان که مأموریت درج مقالات طلاب در سطح حوزه‌های علمیه را بر عهده دارد و نشریات علمی اطلاع‌رسانی مدارس علمیه که از سوی مدارس منتشر خواهند شد. «رهنامه پژوهش» تولد فرزند خواندگان خود را تبریک می‌گوید و این فرصت را برای تعالی علمی ـ پژوهشی نسل جوان بسیار مغتنم می‌شمارد. چشم به راهیم تا در حیطه مأموریت‌های دیگر حوزه نیز «خشت اوّل»هایی متولد شوند. به امید آن روزگاران.

4. پژوهش، حوزه و دیگر هیچ

«رهنامه پژوهش» بر این باور است که اجتهاد و تولیدگری دانش دینی، روح اصیلی حوزه‌های علمیه است. هیچ فعالیت حوزوی نیست که خود را از پرتو این مهر بی‌نیاز بداند. عرصه تبلیغ در محضر مجتهدان و شاگردان آنها اداره می‌شده است؛ بزرگ‌مردان تهذیب حوزه‌ها، عالمان روشن ضمیر و عارفی بودند که خداترسی و تقواشناسی ناشی از قوت علمشان بوده و چنین بوده که در اعماق وجودشان نهادینه می‌شده است، این تولیدگران دانش‌های دینی بودند که با غیرت علمی خود. مشکلات معرفتی اجتماع و اعصار را حل می‌کردند. همچنین «رهنامه» معتقد است برقراری ارتباط با این روح اصیل از مدارس و جوانی طلاب باید آغاز شود و چاره‌ای و تکلیفی غیر از این نداریم. وگرنه روحیه پرسش‌گری، تفکر و تعمق و اندیشیدن و تحقیق، امری تصادفی و بی‌نیاز از تربیت و تمهید نبوده و نخواهد بود.

به نظر می‌رسد این ضرورت باید از سوی نسل جوان حوزه هضم و جذب شود و دلمشغولی طلاب در این امر نیز پررنگ‌تر شود. و در این راستا لازم است پژوهش و تحقیق به قصد تعمیق آموزه‌ها و همچنین به قصد آموختن روش‌ها و مهارت‌های پژوهش، حمایت هدایت و توسعه یابد. این نشریه بر خود فرض می‌داند تنور این را مسأله در حوزه‌ها و در بین طلاب جوان گرم کند.

5. خوبِ خوب درس خواندن

موضوع این شماره «آموزش پژوهش‌گرا» است. به نظر می‌رسد می‌توان این الگو را تبیین و تنقیح کرد و شاخص‌گذاری نمود. فوائد و آسیب‌های احتمالی مترتب بر آن را احصا نمود. ما بر این باور رسیده‌ایم که چنانچه بخواهیم در آینده پژوهشگرانی کارآمد در حوزه‌ها داشته باشیم نیاز داریم که در شیوه‌های متعارف اکنون حوزه‌ها بررسی‌هایی صورت دهیم یعنی سنت‌های قدیم و مستحکم آن را شناسایی و تقویت کنیم و آنچه عارض بر این شیوه شده بزداییم و رویکردهای تحقیقی حوزه‌های خود را بازیابی کنیم. در این بین شیوه پژوهش‌گری در آموزش می‌تواند الگوی مناسبی برای خوب درس خواندن حوزه‌های ما باشد.

در این شماره سعی شده است مفهوم «آموزش پژوهش‌گرا» معرفی شود، شاخص‌ها و مؤلفه‌های آن شمرده شود، ضرورت و توان آن را تحلیل کند و در تطبیق این شیوه بر سر فصل‌های موجود در اشاره‌ها و شواهدی ارائه شود، فعالان این عرصه در مدارس معرفی شود و گزارش داده شوند و از سیره علمی و تحقیقی سلف حوزه‌ها گوشه‌هایی عرضه شود.

6 . مبادا که بی خضر بمانیم!

«رهنامه پژوهش» برای رهنمایی پژوهش طلاب عرصه‌های دشوار، نوپیدا و مباحث نظری و عملی متعددی پیش رو دارد. برای رونق این بازار و تعالی بیش از پیش حوزه‌های علمی و بالندگی طلاب در این راستا نیازمند مساعدت و عنایت تمامی بزرگان و دانشوران و فضلای حوزه هستیم مبادا که در این مرحله بی خضر بمانیم. منتظر انتقاد، پیشنهاد و همراهی شما خواهیم بود.

 


[1]. منبع:

 


خروج